Manifest de Groene Collage 13 april 2009

T i j d e l i j k h e i d  a l s   k a n s

M a n i f e s t   B o s   e n   L o m m e r p l a n t s o e n

In het hart van Bos en Lommer ontstaat een nieuwe groene oase met daaromheen een paar honderd nieuwe bewoners en gebruikers. Het beeld is veelbetekenend: een toonaangevend nieuw gebouw, de Collage, verbindt het stedelijk hart van Bos en Lommer – met zijn markt, winkelstraten, bibliotheek, stadsdeel en politie – met het Bos en Lommerplantsoen en de Erasmusgracht, terwijl een rijksmonument (GAK-gebouw) de buffer vormt naar de snelweg, het transparante Grand Café een mooi trefpunt is en er naar het Erasmuspark en Rembrandtpark ecologische verbindingen ontstaan. Al met al is het een plaatje van stedelijke vernieuwing, een droomplek.

Maar…

Er is voor de komende jaren alleen gras ingezaaid, beklinkerd en verlichting aangebracht, omdat de definitieve bestemming van het GAK-gebouw nog op zich laat wachten en er pas daarna kan worden nagedacht over een definitief ontwerp van het Bos en Lommerplantsoen. Het plantsoen is dus nog een paar jaar overgeleverd aan het vrije spel der krachten en dat zorgt niet automatisch voor leefbaarheid en veiligheid. Integendeel.

De Groene Collage, een initiatief van bewoners van de Collage, heeft besloten zelf de handen uit de mouwen te steken. Ze heeft een enquête gehouden onder alle omwonenden – bejaarden, studenten en bewoners van de Collage zelf. Er zijn gesprekken gevoerd met bedrijven en instellingen rond het plantsoen en met het stadsdeel. Zo groeide geleidelijk een plan. We gaan nu al zelf aan de slag, met allen die rondom het Bos en Lommerplantsoen wonen en werken om het leefbaar en veilig te maken, om er een plek voor heel Bos en Lommer van te maken, een plek waar wij ons thuisvoelen.

Overal in Nederland ontstaan innovatieve stedelijke initiatieven die tijdelijkheid als kans zien, die de tussentijd aangrijpen om maatschappelijke beweging en experimenten ruimte te bieden. Te denken valt aan het Laboratorium voor de Tussentijd in de Haagse herstructureringswijk Transvaalbuurt ; de transformatie van de Binckhorst eveneens in Den Haag; Wimby (Welcome into my Back Yard) in het Rotterdamse stadsdeel Hoogvliet; De Verovering. tussentijd in de amsterdamse houthavens, een project van architectenbureau Nine Oaks.

Stedenbouwers en landschapsarchitecten zijn enthousiast over tijdelijke ruimtes in de stad, omdat die een organische ontwikkeling mogelijk maken, omdat ze bij uitstek de gelegenheid bieden om bottom-up te werken, om in de praktijk te kijken wat er ontstaat, om te ontdekken om wat voor soort plek het eigenlijk gaat en wat je daarmee kunt doen. In die tussentijd kun je gebruik maken van wat er voorhanden is of sluimert, aan ideeën, inzet en daadkracht. Zo kan de stad daadwerkelijk uitgroeien tot een plek van de mensen die er wonen en werken. Is dat ook niet het achterliggende idee van de breed beleden bewonersparticipatie, sluit dat niet mooi aan bij het visioen van de zogenaamde krachtwijken, met de overheid in de voorwaardescheppende rol?

Zo’n model lijkt als geschapen voor het tijdelijke Bos en Lommerplantsoen en omgeving. Uit de jarenlange bouwput in het hart van Bos en Lommer rijst een gebied op dat zich bij uitstek leent voor zo’n experimentele organische aanpak. De omwonenden staan klaar om hun schouders eronder te zetten. Maar daarbij is politiek steun onontbeerlijk. Wij vragen van de stadsdeelraad om ondersteuning, in de eerste plaats door het Bos en Lommerplantsoen met een raadsbesluit als experimenteel gebied aan te merken, in de tweede plaats door ons waar mogelijk met financiële middelen en politieke en ambtelijke inzet te steunen. Tot nu toe werken we zonder een cent in kas en zonder steun van buiten.

Foto GAK-terrein en Robert Scottbuurt rond 1960

Laten we concreet worden. De Groene Collage begint in één perceel met zaaien en planten van bloemen, kruiden, planten, struikjes – deels aansluitend bij de proeftuin in de Robert Scottbuurt; een ander perceel wordt speelterrein; in het perceel voor De Boeg houden we het rustig. De bewoners van de aanleunwoningen willen graag wat bloemen voor hun deur, een lage haag langs het klinkerpad, een in ere herstelde vijver met fontein en een jeu de boulebaan (bijvoorbeeld in het perceel tussen vijver en Erasmusgracht) om het contact met kinderen rondom het plantsoen te bevorderen. Ze willen bankjes met een rugleuning, omdat ze anders niet in het plantsoen kunnen zitten. En ze willen vooral dat we allemaal goed opletten dat het veilig en leefbaar blijft, net als alle andere betrokkenen.

Ook de bewoners van de Collage pleiten ervoor dat de vijver met fontein en de omliggende platanen nu al bij het plantsoen worden getrokken, voordat de plek achter naargeestige hekken nog jaren verder vervalt en verloedert. De vijver kan provisorisch opgeknapt worden, het onderhoud van de strook kan bij de rest van het plantsoen worden getrokken. De eigenaar en het stadsdeel hebben zeker jegens de Boegbewoners, die al jaren in de herrie en troep zitten en onderhand reikhalzen naar een mooie buitenruimte, wel wat goed te maken. Wij dringen er bij het stadsdeel op aan hierover krachtig in overleg te treden met de huidige eigenaar (nu dus met AM Wonen en zijn beide partners).

‘Tijdens de verbouwing gaat het leven door’, was de fiere leus van de Dapperbuurt tijdens de eerste stadsvernieuwing in de jaren zeventig. Wij gaan een stapje verder: ‘Tijdens de verbouwing vindt het leven zijn nieuwe vorm.’

Het Bos en Lommerplantsoen en omgeving heeft de potentie om een visitekaartje van Bos en Lommer te worden, als de moderne hedendaagse kijk op tijdelijkheid als kans wordt gezien, net zoals bewonersparticipatie en groene initiatieven.

Wij vragen van de stadsdeelraad:

  • Aanwijzing van het Bos en Lommerplantsoen als experimenteel gebied tijdens de overgangsfase.
  • Financiële middelen en politieke en ambtelijke steun.
  • Een snelle renovatie en beheer van de vijver en groenstrook (zie bestemmingsplan) die bij het GAK-gebouw horen.

 

> Terug